Prezident İlham Əliyevin qardaş Türkiyə Respublikasına işgüzar səfəri çərçivəsində İğdır-Naxçıvan qaz boru xəttinin açılışının edilməsi olduqca mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu qaz xəttinin açılışının edilməsi regionda yeni iqtisadi perspektivlər yaratmaqla yanaşı, Naxçıvan Muxtar Respublikasının enerji təminatı baxımından əlamətdar hadisədir. Azərbaycan və Türkiyə arasında bütün sahələrdə olduğu kimi enerji sahəsində əməkdaşlıq gün keçdikcə daha da möhkəmlənir. Bu əlaqələrin ən önəmli göstəricilərindən biri olan İğdır-Naxçıvan Qaz Boru Xətti, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilən üçüncü qaz boru kəməri (Bakı-Tbilisi-Ərzurum və TANAP-dan sonra) layihəsidir.

Bu fikirləri saytımıza açıqlamasında Milli Məclisin üzvü Tamam Cəfərova deyib.

Qeyd edək ki, İğdır-Naxçıvan qaz kəməri Naxçıvanın qaz təchizatının şaxələndirilməsinə imkan verməklə onun bir mənbədən asılılığını aradan qaldırmış olacaq. 2020-ci il dekabrın 15-də Ankarada Azərbaycan və Türkiyə arasında İğdır-Naxçıvan qaz boru kəmərinin tikintisinə dair anlaşma memorandumu imzalanıb. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2022-ci il 10 fevral tarixli Sərəncamına əsasən isə İğdır-Naxçıvan qaz boru kəmərinin tikintisi üçün dövlət büdcəsindən vəsait ayrılıb. Boru kəmərinin İğdırdan Sədərək rayonuna qədər uzunluğu 97,5 kilometr təşkil edir. Kəmərin Azərbaycan hissəsinin uzunluğu 17,5 kilometr, Türkiyə hissəsinin uzunluğu isə 80 kilometrdir. Boru kəməri gündə 2 milyon kubmetr, ildə isə 730 milyon kubmetr qaz ötürmək qabiliyyətinə malikdir ki, bununla da Naxçıvanın qaza tələbatı tamamilə ödəniləcək. Gələcəkdə boru kəmərinin ötürücülük qabiliyyətini iki dəfədən çox artırmaq mümkündür.

Deputat bildirib ki, İğdır-Naxçıvan qaz kəmərinin çəkilməsi iqtisadi mahiyyəti ilə yanaşı, siyasi cəhətdən də böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu addım, Azərbaycan hökumətinin İğdır -Naxçıvan qaz kəmərinin işə düşməsi ilə Naxçıvanı blokadadan çıxartmaq istiqamətində siyasətinin təntənəsi kimi də qiymətləndirilə bilər. Məlum olduğu kimi, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti Naxçıvanın iqtisadi blokadada qalmasına səbəb olub. Türkiyə Naxçıvan Muxtar Respublikasının  təhlükəsizliyinin qarantıdır. Otuz ildən çoxdur ki, Naxçıvan blokada vəziyyətindədir. Muxtar respublikaya elektrik enerjisi və “mavi yanacaq” İran tərəfindən verilir. Naxçıvan kimi strateji bölgənin blokadada saxlanılması, eyni mənbədən elektrik enerjisi və təbii qaz alması enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində bir sıra problemlər yaradır. Türkiyə və Azərbaycan Naxçıvanın təbii qaz məsələsində İrandan asılılığını sıfıra endirmək üçün 2020-ci il dekabrın 15-də “Təbii qaz təchizatı üzrə Anlaşma Memorandumu” imzalayıb. Ötən gün isə yeni qaz xəttinin açılışının edilməsi Türkiyə və Azərbaycan arasında enerji sahəsində ortaqlığı daha da dərinləşdirməyə xidmət edəcək.

Millət vəkili T. Cəfərova qeyd edib ki, videobağlantı formatında keçirilən açılış mərasimində çıxış edən cənab Prezident İlham ƏLiyev Naxçıvanın bir əsrdən çoxdur ki, Azərbaycanın əsas hissəsindən ayrıldığını qeyd edərək deyib: “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 1920-ci ildə süqut edəndən beş ay sonra sovet hakimiyyəti Qərbi Zəngəzuru Azərbaycandan ayırıb Ermənistana birləşdirdi və beləliklə, Azərbaycanın əsas hissəsi ilə onun ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvanla quru bağlantısı pozulub. Bir əsrdən çox davam edən bu ədalətsizlik Naxçıvanda yaşayan bizim soydaşlarımızın həyatına çox mənfi təsir göstərmişdir. Xüsusilə Birinci Qarabağ savaşı başlayan kimi Ermənistan Qarabağı işğal etdi və eyni zamanda, Naxçıvanı blokadaya aldı. Onların planları Naxçıvanı da işğal etmək idi. Ancaq o zaman mənim atam Heydər Əliyev Naxçıvanın rəhbəri kimi buna imkan vermədi və Naxçıvanı qorumaq üçün bütün naxçıvanlılar səfərbər oldular, öz doğma torpaqlarını qorudular və işğalçını yerində oturtdular.”

İğdır-Naxçıvan qaz xəttinin açılışının edilməsi Türkiyə-Azərbaycan birliyini, dostluğunu, qardaşlığını göstərir, onun əyani təzahürüdür. Bu qaz xəttinin açılması Naxçıvanda yaşayan 500 minə yaxın soydaşımızın həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması  və eləcə də Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafı istiqamətində atılmış çox böyük bir addımdır. Onu da qeyd etmək lazımdırki, Azərbaycan-Türkiyə dostluq, qardaşlıq münasibətləri nəticəsində regionda yeni güc mərkəzi yaranmışdır. Millət vəkili Tamam Cəfərova belə deyib.