BAKU Azərbaycan
32.03 °C
  • 1 USD ABŞ dolları
    1.7000
  • 1 EUR Avro
    1.8528
  • 1 RUB Rusiya rublu
    0.0208
  • 1 TRY Türkiyə lirəsi
    0.2616
  • 1 GBP İngiltərə funt sterlinqi
    1.9547
  • 1 USD ABŞ dolları
    1.7000
  • 1 EUR Avro
    1.8528
  • 1 RUB Rusiya rublu
    0.0208
  • 1 TRY Türkiyə lirəsi
    0.2616
  • 1 GBP İngiltərə funt sterlinqi
    1.9547

 ABŞ və Pakistan mediasında “Azərbaycanın maddi-mənəvi sərvətləri dünya mədəni irsinin tərkib hissəsi kimi” başlığı ilə məqalə dərc olunub. Məqalə Diaspor Fəaliyyətinə Jurnalistlərin Dəstəyi İctimai Birliyi tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə icra etdiyi “Qərbi Azərbaycan həqiqətləri” layihəsi çərçivəsində yayımlanıb.

Diaspor Fəaliyyətinə Jurnalistlərin Dəstəyi İctimai Birliyinin sədri Fuad Hüseynzadənin imzası ilə dərc edilən məqalədə Azərbaycanın zəngin milli-mədəni dəyərləri olan qədim xalq olduğu qeyd edilib: “Azərbaycan ərazisində tarixi və mədəni abidələr, məscidlər xalqımızın maddi sərvətidir. Bu ərazilərdəki mədəniyyət nümunələri, o cümlədən xüsusi əhəmiyyətə malik, unikal abidələr dünya mədəni irsinin tərkib hissəsidir”.

Yazıda bildirilib ki, Göyçə sahillərindən Alagözə, Bozabdal dağlarından Zəngəzura qədər uzanan bu yerlərin yaddaşımıza hopmuş obrazını təbiət özü yaradıb: “Bu torpaq öz sinəsində zəngin tariximizin, mili-mənəvi varlığımızın daşıyıcısı olan  neçə-neçə nağıllarımızın, əfsanələrimizin, nəğmələrimizin izlərini  qoruyub saxlayır. Bu yerlərin ilk insan məskənlərindən olduğunu sübut edən Dəvəboynu və Alagöllər petroqlifləri, islamaqədərki mədəniyyətin nümunələri olan Alban- xristian məbədləri, İslam dövrünün tarix- mədəniyyət abidələri, min illər ərzində burada yaradılmış və dünyanın mədəniyyət xəzinəsinə daxil olmuş zəngin mədəni irs bu ərazinin Azərbaycan tarixinin və mədəniyyətinin  ayrılmaz hissəsi olduğunu göstərir.

Zəngəzurun qədim tarixinin pasportlarından sayılan abidələrindən biri də eramızdan öncə 4-cü, 2-ci minilliyə aid olan Qoşundaş abidələridir. XIX əsrin sonlarında Rus arxeoloqu və antropoloqu Aleksey İvanovski  Göyçə gölünün qərb sahillərində- Kəvər və Adıyaman kəndləri arasında, xüsusən də “Quru xaraba” deyilən ərazidə 8 belə kurqanın olduğunu vurğulayır və onların Minusinsk diyarında, Altayda Gök-su çayının vadisində, Orxon çöllərində, Tarbaqatay yüksəkliklərindəki kurqanlarla heyrətamiz oxşarlıqlarını qeyd edir. Onun Göyçə gölü hövzəsindəki kurqanlarda  apardığı qazıntılar zamanı daş-sənduqələrdə aşkar edilmiş kəllə  sümüklərinin, müxtəlif məişət və döyüş ləvazimatlarının Altay kurqanlarında və Xocalı-Gədəbəy kurqanlarındakı tapılanlarla eyniyyət təşkil eləməsi, bu ərazinin qədim Türklərin ilkin yaşayış məskənlərindən olduğunu sübut eləyir. Bütün Turan coğrafiyasında olduğu kimi Qərbi Azərbaycan ərazisindəki qədim məbədlər- islamaqədərki inanc yerlərimiz də qıpçaq-xristian mədəniyyətinin- islamaqədərki türk mədəniyyətinin  izlərini qoruyub saxlayır. Bu abidələr tariximizin Qafqaz Albaniyası dövrüylə bağlı nə qədər uydurma ehtimalların qarşısında səddə çevrilib. Onların daş yaddaşı, tarixin sınaqlarından çıxaraq bizə gəlib- çatmış daş kitabələr həqiqətin gizlədilməsinə imkan verməyib”. Məqalədə araşdırmaçı Əfqan Vəliyevin müəllifliyi ilə çap edilən “Tarixi Azərbaycan torpaqlarında maddi-mədəni irsimiz” kitabı haqqıda məlumat verilib: “Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi bu istiqamətdəki fəaliyyətini davam etdirərək “Tarixi Azərbaycan torpaqlarında maddi-mədəni irsimiz” elmi tədqiqat əsərinin davamı, II cildi                                                                                     olan 144 maddi-mədəni abidədən ibarət “Qərbi Azərbaycana qayıdış: tarixi torpaqlarda maddi-mədəni irsimiz” adlı əsəri ərsəyə gətirib və 6 noyabr 2023-cü ildə keçirdiyi tədbirlə  ictimaiyyətə təqdim edib. Bununla da I və II cilddə Qərbi Azərbaycana məxsus haqqında bu günə qədər az məlumat olan və heç tədqiq olunmayan 388 abidə tədqiq edilərək tarixşünaslığımızda yerini alıb”.

Yazıda Qərbi Azərbaycanın öz mətbəxi ilə də zəngin olan ərazi olduğu vurğulanır: “Bu baxımdan çoxillik tədqiqatların məhsulu olan “Azərbaycanın İrəvan bölgə mətbəxi” kitabı bu gün istər tarixi-etnoqrafik, istərsə də milli-mənəvi baxımdan çox aktual və vacib sayılan bir mövzuya – İrəvan azərbaycanlılarının, bütövlükdə bir vaxtlar indi “Ermənistan” adlanan dövlətin ərazisinin yerli sakinləri olmuş soydaşlarımızın qədim mətbəx mədəniyyətinin tədqiqinə həsr edilib. Azərbaycan Milli Kulinariya Mərkəzi tərəfindən hazırlanan kitabda İrəvan mətbəxinə, ümumən bütün Qərbi Azərbaycan mətbəxinə aid olan və həmin bölgənin əhalisinin yaratdığı maddi mədəniyyətin qədimliyini və zənginliyini göstərən çoxsaylı tarixi-etnoqrafik faktlar toplanıb. Tarixi qaynaqlara və etnoqrafik sorğulara əsaslanan, erməni iddialarının əsassızlığını sübuta yetirən bu monoqrafiya Azərbaycanın qədim tarixə malik bölgəsinin maddi-mənəvi mədəniyyətinə dair qiymətli ensiklopedik mənbədir”.

2887
288828892890

Məqaləni daha ətraflı şəkildə aşağıdakı linklərdən oxumaq mümkündür:

//www.bukhariantimes.org/wp-content/uploads/2023/06/BT_1166_Mobile.pdf

 

//thediplomaticviews.com/material-and-moral-resources-of-azerbaijan-as-part-of-the-world-cultural-heritage/

 

 

 

Son xəbərlər

Xəzər dənizi türk dənizidir, mavi Vətənin bir hissəsidir

"Bu gün Azərbaycanın enerji sahəsində əldə etdiyi uğurlar göz qabağındadır"

Xaçmaz rayon Peşə Məktəbində korrupsiya ilə mübarizəyə həsr olunmuş tədbir keçirilib— FOTOLAR

Bakıda "Unudulmuş sənətkarlığın, reseptlərin Tarixi abidələr milli kimliyimizin bərpası" sərgisinin açılışı olacaq

İctimai Şura "Mili Mətbuat Günü"nə həsr olunmuş tədbir keçirib

ARMQTİB üzvləri Milli Qəhrəman Natiq Qasımovun anası ilə görüşüblər

Kitabxanada inklüziv mühitin yaradılması İşi davam edir

Zərdabi ənənələrini qoruyan Azərbaycan mətbuatı

Təbiət Abidələri Ağaclar

“Şair Əli Kərim yaradıcılığının təbliği” layihəsinin ikinci mərhələsi icra olunub

Azərbaycanla Pakistan arasında qardaşlıq münasibətlərinin bünövrəsi

Vəsimə İsmayılqızı: “Heydər Əliyevin vətən səfərləri” çoxcildliyi Ulu Öndərin xatirəsinə bir hədiyyədir"

"Pakistan Azərbaycana dəstəyini açıq mətnlə nümayiş etdirmişdir"

“14 iyul – müasir Azərbaycan tarixinin dönüş mərhələsidir

ADPU-nun Quba filialında korrupsiya ilə mübarizəyə həsr olunmuş tədbir keçirilib - FOTOLAR

Bəzi qüvvələr sosial mediada Azərbaycana qarşı birləşib - Akif Qasımov

“Azərbaycanda çoxdilliliyin qorunması” adlı videoçarx hazırlandı

Sabiq millət vəkili Cahangir Hüseyn Əfşar Məsud Pezeşkiana təbrik məktubu göndərib

Avropanın nüfuzlu QHT-ləri COP29-a dəstək çağrışları ediblər

Türk dövlətləri güclərini birləşdirir

“İnklüziv Təhsil Səfirləri” layihəsinin təlim mərhələsi uğurla başa çatıb

Türk Dünyasının yeni Yol Xəritəsi

Astanada Azərbaycanın COP29-u uğurla keçirəcəyinə əminlik ifadə olunub

Tamam Cəfərova: "Azərbaycan və ŞƏT arasında münasibətlər qarşılıqlıdır"

İrandakı seçkilərlə bağlı Beynəlxalq Diaspora Mərkəzinin Bəyanatı

Azərbaycanın Milli Qəhrəmanın adına idman klubu açılıb

Cibə və təbiətə ziyan: Avtomobilləri qısa məsafələrə sürmək niyə problem yaradır?

Uşaq yazıçısı Gülzar İbrahimovanın yeni kitabının təqdimatı keçirildi

Belarusdakı azərbaycanlılar Dövlət Komitəsini təbrik ediblər

“Ümumi təhsil müəssisələrində təhsil alanların qida təhlükəsizliyi barədə maarifləndirilməsi” layihəsi başa çatıb

Bütün xəbərlər